Phân biệt dây nhện và cỏ lan chi

CỎ NHỆN (CÂY NHỆN) VÀ CỎ LAN CHI CÓ PHẢI LÀ 1 HAY KHÁC NHAU?

Hôm nay mình bàn về cỏ lan chi và cây nhện nhé.

Có anh chị (AC) nào từng đi mua cây nhện mà mua về không bao giờ thấy nó sinh "nhện con" chưa ạ? Nếu có thì xin chia buồn, hoặc là cây chưa đủ tuổi, đủ điều kiện đẻ con hoặc là mua nhầm thành cỏ lan chi rồi ạ.

Nhiều tiệm cây, trang web cũng nhầm giữa 2 loại này. Họ gộp chung cỏ lan chi và cây nhện thành 1 nhưng thực ra nó là 2 loài khác biệt có cùng chi và rất là giống nhau ở dạng lá sọc xanh trung tâm, sọc trắng ở mép.

1. Cây nhện:

Theo sách Cây Cỏ Việt Nam của GS. Phạm Hoàng Hộ, tập 3, trang 476, cây nhện có tên là lục thảo trổ, tên khoa học là Chlorophytum comosum (tên cũ trong sách là C. Elatum). Cây có 2 biến thể. Loại đầu có lá xanh sọc trắng trung tâm, 2 dải mép lá màu xanh được gọi là C. Comosum 'Vittatum'. Loại thứ 2 là biến thể thông dụng tên là Variegatum có dải xanh ở giữa và 2 mép lá là sọc trắng (lá non sọc màu vàng). Tên tiếng Anh là Spider plant (cây nhện). Cây thuộc họ Loa kèn (Liliaceae), đôi khi được phân thành họ Măng tây (Asparagaceae).

Tên tiếng Việt là cây nhện, cỏ nhện, cỏ mẫu tử, wikipedia còn ghi thêm tên cỏ điếu lan.

Biến thể Variegatum rất dễ bị nhầm lẫn với cỏ lan chi vì dạng lá như nhau. Sau đây chỉ bàn về loại biến thể này.

2. Cỏ lan chi:

Cũng theo sách trên, cỏ lan chi tên là lục thảo thưa, tên khoa học là Chlorophytum laxum. Sách cũng nói đến Chlorophytum bichetii (lục thảo Bichet) là 1 loài mà ngày nay được xếp vào tên đồng nghĩa của C. Laxum, và là 1 biến thể dạng lẫn màu (variegated form) rất phổ biến của C. laxum. Tên Việt của biến thể này là lam chi sọc.

Như vậy cỏ lan chi cũng có 2 loại, loại thường tên là lục thảo thưa, loại có lẫn màu tên là lục thảo Bichet/cỏ Bichet/lan chi sọc???

Lan chi sọc có tên Anh là Bichetii grass (cỏ Bichet), Siam lily (huệ Thái), false lily turf, wheat plant.

3. Cách phân biệt:

- Giống nhau: rễ dạng củ (đúng hơn là rễ thịt, tiếng Anh ghi fleshy root), hoa bé, màu trắng có 6 cánh.

- Khác nhau:

+ Cỏ lan chi sọc (cỏ Bichet) có lá thon dài xanh với đầu mút bóp nhọn và dải trắng ngà dọc trung tâm hoặc mép ngoài của lá. Cỏ nhện thì chỉ có dải trắng mép ngoài của lá (vàng nếu lá non).

+ Cỏ Bichet có lá hẹp hơn, có gân lá giữa lộ rõ. Còn lá của cỏ nhện rộng hơn và có gân lá giữa ko lộ rõ.

(Compare to the leaves of Spider Plant, those of Bichetii Grass are thinner, with inconspicious midvein.)

+ Về hoa, cành hoa của cỏ Bichet ngắn, mọc lẫn trong lá, còn cành hoa của cỏ nhện mọc dài và vươn cao khỏi chùm lá. Cành của cây nhện là nơi để trổ hoa và cũng là nơi mang "nhện con". Vòi nhị của cỏ nhện màu vàng, của cỏ Bichet màu trắng.

+ Lan chi sọc có thân dẹp, lá tẻ 2 phía, cuống lá ép dẹp, hoa chuỗi trắng, mọc chen trong bụi.

Cây nhện thì trồng treo, hoa mọc chuỗi dài, sau nở cây con theo chùm hoa rũ xuống, lá cây nhện mọc xoay tròn. (Theo bạn Vĩnh Nguyên trong nhóm mô tả).

💥💥💥 Cách đơn giản nhất để phân biệt cây nhện với cỏ Bichet (lan chi sọc) là cây nhện có sinh nhiều nhện con (chồi cây) trên cành mọc ra từ nách lá, còn cỏ Bichet thì không. Đồng thời, cỏ Bichet thân dẹp, lá tẻ 2 phía và ko mọc xoay tròn như cây nhện.

Tóm lại, trong những trường hợp tên thông thường dễ gây nhầm lẫn như trên, thì việc dùng tên khoa học của nó là 1 cách hoàn hảo để phân biệt.

#GHI_CHÚ: Cây lục thảo thưa cũng dùng làm thuốc (ảnh 13) trị rắn cắn, đòn ngã sưng đau, thanh nhiệt, tiêu độc, tiêu thũng chỉ thống, hoàng đản (vàng da), tràng nhạc (loa lịch, kết hạch, lao hạch). Cây có độc, cẩn thận khi dùng. Theo mình có thể dùng lục thảo trổ cũng có tác dụng tương tự vì cùng chi.

Nguồn:

1. Wikipedia

2. https://www.gardeningoncloud9.com/201001/spider-plant-chlorophytum-bichetii-grass/

3. Thuốc từ lục thảo thưa: https://www.ydhvn.com/amp/news/2253

4. Thuốc từ lục thảo thưa: http://tracuuduoclieu.vn/chlorophytum-laxum-r-br.html

Ảnh sưu tầm:

1-2: dây nhện, 3-4: cỏ lan chi